Ulogujte se / Kreirajte profil

Lemijeva knjižara u Novom Sadu

U Vojvodini, “zemlji čardaša i očenaša” Mike Antića, “vašarskoj i harmonikaškoj, čas raspusnoj, čas pitomoj” ravnici Miloša Crnjanskog, u Neoplanti, Újvidéku, Neusatzu iliti Novom Sadu, za koji svi i dalje ponavljaju da je miroljubiv i siguran – arhitektonski haos, smeće i grafiti deo su svakodnevice. U klopci tranzicije i neoliberalnog kapitalizma, čestiti građani najčešće odlaze u ilegalu, budući da su se etika i kultura kao oseka povukle u malobrojne grupe, pojedince, njihove akcije i postupke.

Zato i  želim da pišem o jednoj knjižari. I ljudima koji su u njoj našli utočište. O Lemijevoj knjižari u Novom Sadu, koja me je, podsetila na mnogo slavniju – Šekspirovu, u Parizu.

Kutak za razgovore, citanje i pisanje u knjizari

Foto: Ljiljana Maletin Vojvodić

Iz Lemijeve knjizare

Foto: Ljiljana Maletin Vojvodić

Po čemu zapravo mogu biti slične jedna od najpoznatijih “malih knjižara” na svetu i jedina zvanična antikvarna knjižara u Novom Sadu? Jedna smeštena u Latinskom kvartu u Parizu, druga na Grbavici, u Puškinovoj 40?

Zato što obe opstaju uprkos on-lajn prodaji knjiga i obezličenim komercijalnim knjižarama zatrpanim čik-litom. I što je mnogo značajnije, jer se i na jednom i na drugom mestu neguje kultura čitanja i svetkuje knjiga koja nije i ne može postati roba.

Lemijeva knjizara

Foto: Ljiljana Maletin Vojvodić

Noviji naslovi u Lemijevoj knjizari

Foto: Ljiljana Maletin Vojvodić

U izlogu Šekspirove knjižare možete ugledati Keruakov “Satori u Parizu”, Džojsov “Portret umetnika u mladosti”, Šekspirov “Hamlet”. Iste ćete naslove pronaći i u Lemijevoj knjižari u kojoj ćete uz recimo Berhardov “Poremećaj”, Remboove pesme i Karverovu “Zimsku nesanicu”, otkriti i čitav niz antikvarnih knjiga, koje su nekada pripadale čuvenoj novosadskoj antikvarnici Orfelin.

Za Džordža Vitmana, osnivača Šekspirove knjižare su Tolstoj i Dostojevski bili realniji od njegovih suseda. Za Lemija je “čitalac važniji od kupca” jer njegova knjižara nije obična prodavnica knjiga, kao što ni on nije trgovac. U njoj ne postoje top-liste, ne favorizuju se literarni hitovi niti tzv. laka književnost, ali ćete, uz obavezno “dobar dan” i “doviđenja, otkriti novog sagovornika, srodnu dušu, knjige koje se više ne nalaze ni na jednom drugom mestu.

talj iz Lemijeve knjizare

Foto: Ljiljana Maletin Vojvodić

Obelezavanje Borhesovog rodjendana

Foto: Ljiljana Maletin Vojvodić

Lemijeva knjižara je utočište, kako bi to Kiš rekao “za decu i za osetljive”. Za njih je ona više od knjižare – biblioteka, literarni klub, mesto na kojem se, zahvaljujući običaju koji su započeli Lemi, Zvezdana i Marijana proslavlja rođendan nekog od pisaca: od Danila Kiša, preko Mike Antića, Šekspira, Balzaka, Lorke, Puškina, Džojsa, Desanke Maksimović, Hesea, Šimborske, do nedavno Horhea Luisa Borhesa. Zapravo, svojevrsna intimno-javna čitanja “pokreta uličnih čitača” dešavaju se na novosadskim ulicama koje su nazive dobile po imenima pisaca, dok se rođendani onih pisaca koji u Novom Sadu nemaju ulicu (kao što je recimo slučaj sa Borhesom) čitalački obeležavaju na terasi ispred Lemijeve knjižare.

Lemijanci ili ulicni citaci citaju Borhesa na njegov rodjendan

Ulični čitači ispred Lemijeve knjižare. Foto: Ljiljana Maletin Vojvodić

Jasno je da u susretu sa ubrzanom svakodnevicom, u vladavini konzumerizma tzv. male knjižare nestaju ili gube svoj šarm. No, Lemijeva knjižara u Novom Sadu, baš kao i ona Šekspirova u Parizu predstavlja mesto na kojem se još uvek vodi računa o knjizi. Kao i o čitaocu. U njoj se knjige čitaju, a ne gutaju, bez obzira na njihov kvalitet jer, složićemo se sa Pavićem, “tokom upotrebe knjiga se može čitanjem izlečiti ili ubiti” a “čitalac koji ne troši energiju stečenu čitanjem liči na čoveka koji se goji, jer ne troši energiju stečenu jelom”.

za P.U.L.S.E: Ljiljana Maletić Vojvodić

TwitterGoogle+

Jedan komentar na tekst Lemijeva knjižara u Novom Sadu

  1. Pingback: LJILJANA MALETIN VOJVODIĆ | LJILJANA MALETIN VOJVODIC

Ostavite komentar

Vaša uneta email adresa neće biti javno vidljiva. Obavezna polja označena su *