Ulogujte se / Kreirajte profil

Ogledalo Lune


Malo koji bendovi su uticali na moje odrastanje i sazrijevanje kao što su to činili Luna i La Strada. Ta dva benda čiji je idejni tvorac, vokal i tekstopisac Slobodan Tišma, nisu imala pandan među bendovima jugoslovenskog novog talasa. Naravno, neosporiv je njihov uticaj, i tada i dan danas, na novosadske i bendove iz drugih gradova. Luna je nastala na ruševinama La Strade koja se raspala sredinom 1981. godine.

luna (1)

Krajem 1981. Luna počinje sa radom u sljedećem sastavu: gitarista Zoran Bulatović Bale (ranije Pekinška Patka), bubnjar Ivan Fece Firči, basista Marinko Vukmanović (ranije Pekinška Patka) i Slobodan Tišma. Ime bendu su dali po filmu Bernarda Bertolučija ,,La Luna”. Vukmanović je napustio bend prije nego što su uopšte zasvirali na bini. Njegovo mjesto popunjava Jasmina Mitrušić Mina, sa kojom su Bale i Firči pohađali srednju muzičku školu ,,Isidor Bajić”. Mina je svoje umijeće pokazivala na klavijaturama i pratećim vokalima. Pošto su članovi Lune već bili poznati novosadskoj i široj publici, bendu nije bio težak zadatak da se probije i stekne još fanova.  Pri nastup Luna bilježi već u martu 1982. na Novosadskom festivalu novog talasa. Nakon toga, nastupi su se redali, i već za godinu dana postojanja su stekli (o)kultni status i pozitivne kritike tadašnjih rok kritičara. Tome svjedoče i riječi iz pera novinara magazina ,,Duga” Petra Lukovića:

,,Luna je danas vjerovatno najzreliji bend u Novom Sadu u ovoj generaciji, njihova muzika je čudna simbioza avangardnih uticaja alternativne muzičke scene i sjaja pop filosofije, podržana stabilnim ritmom u upečatljivim vokalima”.

Ali i iz pera kritičara Dragana Kremera krajem 1982. saznajemo:

,,Luna je najbolji bend koji imamo. Sljedeća godina pripada njima, ili nikome drugom”.

Tišma na nastupu u Rijeci

Tišma na nastupu u Rijeci

Bitan događaj i preokret u njihovoj karijeri su bili koncerti u Zagrebu i Rijeci u jesen 1983. Poslije nastupa u rijeci prepoznao ih je Marko Brecelj koji je jedan od zaslužnih što je Luna snimila svoj jedini album ,,Nestvarne stvari”.

Omot albuma ,,Nestvarne stvari''

Omot albuma ,,Nestvarne stvari”

Album ,,Nestvarne stvari”, iako je završen u septembru 1983., objavljen je posredstvom izdavačke kuće Helidon u proljeće 1984. nakon raspada Lune. Nakon raspada Lune, Mina i Tišma su reformisali La Stradu, Bale je otišao na odsluženje vojnog roka u JNA, a Firči se pridružio bendu Katarina II. Činjenica da je bend prestao s radom i da neće imati prilike za promociju uticala je na broj kopija ploče – 920. Album su obilježile pjesme kao što su hipnotična ,,Lambo”, predivna pjesma koju je otpjevala Mina Mitrušić ,,Okean”, lucidna ,,Amazon”, ali i vjerovatno najprepoznatljivija među njima refleksivna ,,Ogledalo Lune”. Na albumu se Tišma potpisivao kao ,,Artur” što ukazuje na uticaj Artura Remboa na Tišmino poetsko stvaralaštvo. Na stvaralaštvo benda je uticao čitav pokret britanskog new wavea, a prije svega bendovi kao što su Joy Division, Siouxie and the Banshees i Bauhaus, ali je Luna vješto izgradila jedinstven i neponovljiv karakter svoje muzike. Bend je dobio i nekoliko zasluga za ovaj album, među njima i nagradu ,,Sedam sekretara SKOJ-a” u Zagrebu, što čini višestruku ironiju. Prvo zbog toga što su tu nagradu početkom ’80ih dobili Pankrti i Lačni Franz, a drugo zbog imena Tišminog prvog benda ,,Tile i sedam Grbavaca”. Bale je jednom prilikom razjasnio:

,, U La Stradi smo tada bili samo Tišma, Firči i ja, iz nje je izrasla Luna. Razlika u godinama između Tišme i nas je bila velika. On je imao 36, a ja samo 18. Stalno su se dešavali lomovi, ludila, postojala je velika tenzija između nas dvojice, i tada bismo obično otišli do Peđe Vraneševića, možda najzaslužnije osobe za snimanje albuma, koji bi nas nekako izmirio. Jedne noći, nedelju dana pred snimanja, zaseli smo kod Peđe, Tišma je u jednom trenutku otišao da spava, i meni je Peđa rekao da pristanem na sve, jer će mi jednog dana biti žao ako to ne snimimo. Bilo je pet izjutra kad me je konačno ubedio, i bio je u pravu, Hvala mu.”

I dan danas iskusni kritičari, ovaj album smještaju u sam vrh najboljih izdanja bivše Jugoslavije.

Uslijedilo je 20 godina tišine. Sve do  početka Exit festivala 2004. Bend se okuplja radi jednog koncerta. Novi Sad je sedmicama čekao na ovaj događaj. Čini se da je za Novi Sad bilo potresnije, i nevjerovatnije, da vide i čuju Lunu nakon 20 godina nego Igi Popa, polugolog u farmerkama, ili jedan Massive Attack. Svirka je počela u 19:00, što je malo neobično, ali šta da se radi. Koncert je bio magičan. Nestvaran. Luna zvuči kao i prije 20 godina. Odsviran je kompletan album ,,Nestvarne stvari” ali i pokoja neobjavljena stvar. Tišma drži svoju poziciju sa strane, u poznatim bijelim hlačama, dok je Bale u centru bine sa dječačkim osmjehom, desno Mina, iza njih Firči. Nisam siguran da postoji  mnogo riječi da se opiše taj koncert. Nastup Lune na Exitu postoji na Youtube-u.

Šta je ostalo poslije Lune? Ostalo je saznanje o jedinstvenom novotalasnom bendu koji je prkosio klišeima rokenrola, koji je sa svih strana nametan. Ostao je uticaj na velike bendove kao što su Obojeni program, Boje, Grad, Block Out… I sam Nikola Vranjković ne štedi riječi hvale o Tišmi, Luni i La Stradi. Vranjković smatra ovaj album vrijednim za udžbenike, i zahvalan je Tišmi na umjetnosti koju je poklonio. Važno je napomenuti da je Tišma za svoj roman ,,Bernardijeva soba” dobio NIN-ovu nagradu 2011. godine. Još uvijek živi u svom Novom Sadu.

,,Čuju se zvuci svud

U vazduhu čista bića

Senke igraju na vodi

U podzemnim prolazima”

za P.U.L.S.E: Danko Kuzmanović

TwitterGoogle+

Ostavite komentar

Vaša uneta email adresa neće biti javno vidljiva. Obavezna polja označena su *